Bas van der Bent commentaar

5 januari 2012

Missionair Twitteren in de Kerk

Filed under: Geen categorie — basalk @ 14:48
Tags: , , , ,
Al enige tijd zijn allerlei gemeenten bezig om na te denken over de vraag hoe mensen van buiten de kerk te betrekken bij de kerk en hoe mensen in de kerk het gevoel te geven dat de wekelijkse kerkdienst ook iets te maken heeft met het gewone leven van alle dag. Een manier die wordt uitgeprobeerd is gebruik maken van het internetprogramma Twitter. In zinnen van maximaal 140 tekens kunnen boodschappen worden uitgewisseld en als je een onderwerp met een zogenaamde hashtag merkt dan vormt zich een groep rond een bijeenkomst of evenement. Dat het succes kan hebben bewees de PKN gemeente de Bron in Alphen aan de Rijn. Zij slaagden er zelfs in fundamentalistische atheïsten uit de kring van de Telegraaf site Geen Stijl in hun kerk te krijgen en in gesprek te brengen met kerkgangers en sympatisanten van de PKN gemeente. De Bron was niet de eerste gemeente die het met Twitter probeerde. Verschillende gemeenten en groepen buiten de PKN probeerden het al eerder. Maar hun twittersessies bleven vaak zo intern en er werd gebruik gemaakt van een taal die alleen binnen de bijeenkomst begrepen werd, dat er geen reageren van buiten aan was. De Bron vierde de Twitterdienst op kerstmorgen en daarmee werd het begrip over wat er gaande was voor buitenstaanders al behoorlijk vergroot. Dit was een kerk, daar ging iemand voor, daar werd gezongen en gepreekt. Verder kwam het begrip niet helemaal. Kerkdiensten van de PKN komen nooit op de televisie, daarom wordt het begrip over een kerkdienst voornamelijk bepaald door het beeld van de wekelijkse uitzendingen van Rooms Katholieke misvieringen en soms van diensten van buiten de PKN staande sectes en kerken. Voor buitenstaanders zijn voorgangers daarom altijd mannen en worden ze vaak geassisteerd door jeugdige assistenten. Dat beeld staat haaks op de werkelijkheid van de PKN diensten waar voorgangers vrouwen en mannen kunnen zijn, binnen de PKN is het onderscheid tussen mannen en vrouwen immers verdwenen. Het experiment van de Bron leert daarom dat bekendheid met de praktijk van de wekelijkse kerkdiensten van de PKN vergroot dient te worden om een vruchtbaar gesprek op gang te brengen. Het zou goed zijn als de IKON weer eens wat PKN kerkdiensten, en kerkdiensten van de andere 7 kerkgenootschappen uit de IKON, zou uitzenden. Maar ook bij de opzet van de Twitterdienst zelf kan een verbetering worden aangebracht. Een voorganger kan niet voorgaan in een kerkdienst en over die kerkdienst twitteren. Daardoor blijven gebedsonderwerpen, lezingen en de kern van de prediking buiten het Twittergebeuren. Alleen uit reacties en vragen van bezoekers kan soms gedestilleerd worden wat er eigenlijk gebeurd. Een twitteraar die zich concentreerd op verslaggeving via Twitter van de Kerkdienst kan helpen een meer vruchtbare dialoog op gang te brengen met mensen die er niet bij zijn. De bijeenkomsten van de Social Sundaybeweging zijn daarvan een goed voorbeeld. Het gebruik van Social Media en met name Twitter staat nog in de kinderschoenen en allerwege wordt er gediscussieerd over het gebruik. Er zou op grond van de vele ervaeringen eens een protocol moeten worden ontwikkeld voor Twitterdiensten, maar ja, leken die zich hiermee intensief bezig houden worden nu eenmaal in de PKN niet serieus genomen, het is een domineeskerk en dat moet kennelijk zo blijven. Succes en missionaire wervingskracht van het gebruik van Twitter worden echter verzwakt door vast te houden aan de dominee als bedenker en spil van alles.
Advertenties

1 oktober 2010

Een wereldprimeur

De huidige tijd van het post modernisme wordt wel beschreven als een tijd van versplintring. Na de verzuiling van het modernisme is, via de flower power met solidariteit en democratisering en het daarop volgende ik tijdperk met de yuppen het postmodernisme met de versplintering echt doorgebroken. Iedereen bepaalt zijn of haar eigen geloof, stelt zelf een eigen krant samen met behulp van internet, stelt uit een groot aanbod aan TV programma’s en filmpjes een eigen TV aanbod samen en kan vaak als ZZP’er voor een groot aantal opdrachtgevers van huis uit werken. De moderne mens is op zichzelf teruggeworpen en een direct steunende en corrigerende omgeving ontbreekt. Die lijkt ook niet meer nodig. Taboes zijn doorbroken, informatie is voorhanden en de mens is verstandig en mondig genoeg om zelf beslissingen te nemen. Toch is er ook in de moderne tijd behoefte aan contact met gelijkgestemden. De oudste sociale netwerken zoals Smulweb kenden al hun contactdagen. De behoefte aan lotgenotencontact wordt door verschillende patientenverenigen zelfs vormgegeven via en met behulp van internet. Ook de ZZP’ers kennen hun seats2meet waar werken met behulp van internet gecombineerd kan worden met samenwerking met andere ZZP’ers die aanvullende kennus en ervaring hebben. Het sociale netwerk Twitter combineert een aantal van die functies. Er is een overvloed aan nieuws voorhanden waaruit je kunt kiezen. Je kunt je eigen nieuws kwijt en je kunt in contact komen met lotgenoten en gelijkgestemden, zelfs stadgenoten ontmoeten elkaar met behulp van Twitter. Twitter is daarmee bij uitstek een programma dat tegemoet komt aan de behoeftebevrediging van de moderne mens. Die moderne mens leeft niet zonder levensovertuiging. Dus is het ook niet zo vreemd dat mensen elkaar vinden op grond van hun behoefte aan inspiratie en het delen van een levensovertuiging. In de bijeenkomsten van SocialSundayNL wordt de werking van sociale netwerken op inspiratie in brede zin onderzocht. Mensen komen bijeen en vanuit die bijeenkomsten wordt ook via Twitter een sociaal netwerk opgebouwd dat inbreekt in en kennis neemt van de bijeenkomst. Maar inspiratie is nog geen levensbeschouwing of godsdienst. Dat is duidelijk een stap verder. En dat ook dat op de postmoderne manier kan werd bewezen in de eerste #Twitterdienst. De versplintering werd niet opgeheven. Iedere deelnemer nam een eigen overtuiging of godsdienst mee die konden worden gedeeld zonder vermengd te worden, van sycretisme was geen sprake. Verbindende factor was de stelling van Karen Amstrong dat in elke religie en levensbeschouwing de gulden regel van de compassie is terug te vinden. Op dat thema vonden mensen elkaar in een kennismaking van elkaars compassiepraktijk en de vraag hoe ook internet daarbij een rol speelt. Bijzonder was dat ook in deze bijeenkomst via Twitter kon worden ingebroken in de bijeenkomst en de bijeenkomst met buitenstaanders werd gedeeld. De Amsterdamse #Twitterdienst van 26 september 2010 was de eerste. Het thema bleek zich uitstekend te lenen voor een dergelijk bijeenkomst van individuen. De belangstelling van de media was groot, berichten verschenen uiteindelijk tot in Chili en Japan. Twitter speelde een grote rol. Een print van alle tweeds over #twitterdienst besloeg 140 wordpagina’s. Communicatie op afstand tussen mensen die verder gaat dan een brief staat nog aan het begin. Tussen enkele mensen is al veel mogelijk, tussen een gezelschap van 10 tallen, laat staan honderden, is technisch nog moeilijk, maar er kan veel is gebleken. Aan de VU wordt de invloed van netwerken op religieus beleven onderzocht en worden de mogelijkheden in kaart gebracht. Het is te hopen dat de ervaringen van #twitterdienst bijdragen aan de resultaten van het onderzoek en dat nieuwe vormen hun plaats vinden in de wereldgemeenschap. In #Twitterdienst was er geen voorganger die de inhoud bepaalde, het Charter voor Compassie staat op internet en werd samen gelezen. Er werd een boek besproken, de Catechismus van de Compassie, maar het delen van eigen ervaringen en praktijk vormde de hoofdmoot. Veel aanwezigen vonden het voor herhaling vatbaar en mensen die het via internet volgden maakten plannen voor een #twitterdienst in eigen omgeving. Uiteindelijk bevordert intermenselijk contact de vrede en dat bevorderen was een aspect van compassie. 

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.